काठमाडौं । नेपाल अटोमोबाइल्स एसोसिएसन (नाइमा) ले आयोजना गर्न लागेको नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो यसपटक अझ व्यवस्थित, प्रविधिमैत्री र उपभोक्तामुखी बनाउने तयारी गरेको छ । एक्स्पो साउन २१ देखि २५ गतेसम्म काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजना हुनेछ ।

गत वर्ष पहिलो पटक आयोजना गरिएको मोबिलिटी एक्स्पोबाट प्राप्त अनुभव र सुझावलाई समेट्दै यस वर्ष पार्किङ, फुड कोर्ट, सहज आवागमनदेखि अपांगता भएका तथा ज्येष्ठ नागरिकका लागि समेत विशेष सुविधा थप गरिएको नाइमाका रणनीति तथा सदस्यता मामिला समितिका संयोजक आकाश गोल्छाले बताएका छन् ।

नेपाल न्यूज बैंकसँगको कुराकानीमा गोल्छाले पहिलो संस्करणमा नयाँ अवधारणाका रूपमा सुरु गरिएको एक्स्पोले राम्रो प्रतिक्रिया पाएको र यसपटक त्यसलाई थप परिस्कृत गरिएको बताए । उनका अनुसार यसपटक शोमा ४० भन्दा बढी मोडलका सवारीसाधन प्रदर्शन हुनेछन् भने करिब पाँचवटा नयाँ ब्रान्डसमेत सहभागी हुँदैछन् ।

‘पहिलो पटक गर्दा धेरै कुरा सिक्ने अवसर मिल्यो । यसपटक त्यही अनुभवका आधारमा साना–साना कुरामा सुधार गरेका छौँ,’ उनले भने, ‘आगन्तुकको अनुभव राम्रो बनाउन पार्किङ, फुड कोर्ट, स्टल व्यवस्थापन, हावाको व्यवस्थापनदेखि ह्वीलचेयर प्रयोग गर्ने व्यक्तिले पनि सहज रूपमा पूरा शो अवलोकन गर्न सक्ने व्यवस्था गरेका छौँ ।’

उनका अनुसार नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो कुनै एउटा कम्पनी वा ब्रान्डलाई प्राथमिकता दिने कार्यक्रम नभई सबै प्रदर्शकका लागि समान अवसर दिने साझा मञ्च हो । पेट्रोलियम सवारी, विद्युतीय सवारी, कमर्सियल गाडी, पिकअप तथा भ्यानलगायत सबै प्रकारका सवारी उत्पादक तथा वितरकले आफ्ना उत्पादन उपभोक्तामाझ प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउनेछन् । ‘हामी कसैलाई प्राथमिकता दिने होइनौँ । सबै एक्जिबिटर महत्वपूर्ण छन् । ग्राहकले नयाँ प्रविधि र नयाँ मोडल एउटै छानामुनि हेर्न पाउनु नै यसको मुख्य उद्देश्य हो,’ गोल्छाले भने ।

उनका अनुसार मोबिलिटी शो केवल गाडी किनबेच गर्ने थलो मात्र नभई ज्ञान र प्रविधि आदानप्रदान गर्ने प्लेटफर्मसमेत बन्नेछ । शो अवधिभर ब्याट्री व्यवस्थापन, बैंकिङ तथा सवारी वित्तीय व्यवस्था, दुर्घटना व्यवस्थापन, प्राथमिक उपचार, मेकानिक तालिमलगायत विभिन्न विषयमा छलफल तथा प्रशिक्षण कार्यक्रम सञ्चालन हुनेछन् ।

ट्राफिक प्रहरी, विद्यार्थी, अटोमोबाइल क्षेत्रमा काम गर्ने प्राविधिक, नीति निर्माता तथा सर्वसाधारण सबैका लागि उपयोगी हुने गरी कार्यक्रम तयार गरिएको उनले बताए । दुर्घटना भइसकेपछि जीवन कसरी जोगाउने भन्ने विषयमा समेत प्रशिक्षण दिइनेछ ।

गोल्छाले विद्युतीय सवारी (ईभी) को विस्तारसँगै चार्जिङ पूर्वाधार पनि क्रमशः विकास हुँदै गएको बताए । उनका अनुसार केही वर्षअघिसम्म सीमित रेन्जका कारण चार्जिङ स्टेशन आवश्यक भए पनि अहिलेका नयाँ मोडलमा ब्याट्री क्षमता उल्लेख्य रूपमा बढेको छ ।

‘अहिलेका धेरै ईभीले काठमाडौं–पोखरा–काठमाडौं एकै चार्जमा यात्रा गर्न सक्छन् । त्यसैले चार्जिङ पूर्वाधार ठूलो समस्या बन्ने अवस्था छैन,’ उनले भने । उनले मनाङ यात्राको उदाहरण दिँदै स्थानीय व्यवसायी र होटलहरूले समेत चार्जिङ सुविधा थप्दै गएको बताए ।

‘जहाँ–जहाँ सवारी जान्छन्, त्यहाँ चार्जिङको आवश्यकता पनि बढ्छ । होटल र रेस्टुरेन्टले चार्जर राख्दा उनीहरूको व्यवसाय पनि बढ्छ,’ उनले भने । तर दसैँजस्ता चाडपर्वमा एकैपटक धेरै सवारी सञ्चालन हुँदा केही समय दबाब हुन सक्ने उनले बताए । गोल्छाले अहिले सवारीसाधन खरिदका लागि बैंकबाट हुने वित्तीय सुविधा ६० प्रतिशतमा सीमित रहेको भन्दै यसलाई बढाउनुपर्ने धारणा राखे । बजारमा तरलता पर्याप्त रहेको अवस्थामा अटो फाइनान्सिङ बढाउँदा बैंक, सरकार र उपभोक्ता सबैलाई फाइदा पुग्ने उनको तर्क छ ।

‘गाडी कर्जा भनेको पैसा लामो समयका लागि अड्किने होइन । किस्तामार्फत हरेक महिना रकम फिर्ता आउँछ,’ उनले भने,‘अटो फाइनान्सिङ बढ्दा गाडी बिक्री बढ्छ, सरकारको राजस्व पनि बढ्छ ।’

उनका अनुसार विद्युतीय सवारीमा समेत करको योगदान उल्लेख्य रहेको छ । ईभीमा ४२–४३ प्रतिशतदेखि उच्च क्षमताका सवारीमा २२० प्रतिशतसम्म कर लाग्ने र पेट्रोलियम सवारीमा अझ बढी कर रहेको उनले बताए ।

पूर्वाधार सुधारले अटो क्षेत्रसँगै अर्थतन्त्र परिवर्तन गर्ने

गोल्छाले नेपालको सडक पूर्वाधार सुधार अटोमोबाइल क्षेत्र मात्र नभई समग्र अर्थतन्त्रका लागि महत्वपूर्ण रहेको बताए । राम्रो सडक बनेपछि इन्धन खपत घट्ने, ढुवानी लागत कम हुने र पर्यटन विस्तारमा समेत सहयोग पुग्ने उनको भनाइ छ ।

उनले चीनको तिब्बत यात्राको अनुभव सुनाउँदै राम्रो सडकले सवारीको माइलेजसमेत सुधार गर्ने बताए । ‘सडक राम्रो हुँदा स्थिर गतिमा गाडी चलाउन सकिन्छ, जसले इन्धन खपत निकै घटाउँछ,’ उनले भने ।

काठमाडौं–पोखरा जस्ता प्रमुख सडक मार्ग स्तरोन्नति भएमा पर्यटन, व्यापार र यातायात क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन आउने उनको भनाइ छ ।

सामाजिक उत्तरदायित्वमा नाइमाको जोड

नाइमाले अटोमोबाइल क्षेत्रको विकाससँगै सामाजिक उत्तरदायित्वका कार्यक्रमलाई पनि प्राथमिकता दिँदै आएको गोल्छाले बताए । प्राविधिक तालिम, कलेजसँगको सहकार्य, ट्राफिक प्रहरीलाई प्रशिक्षण तथा आपत्कालीन अवस्थामा सहयोगलगायतका कार्यक्रम निरन्तर सञ्चालन भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

उनले मोबिलिटी शोमा सहभागी भएर नयाँ प्रविधि, करियर अवसर र अटोमोबाइल क्षेत्रका सम्भावनाबारे जानकारी लिन सबैलाई आग्रह गरे । ‘यो केवल गाडी हेर्ने ठाउँ होइन, नयाँ ज्ञान, प्रविधि र अवसर बुझ्ने ठाउँ पनि हो,’ गोल्छाले भने ।

 

सबै प्रदर्शकका लागि समान अवसर

गोल्छाका अनुसार नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो कुनै एक कम्पनी वा ब्रान्डलाई प्राथमिकता दिने कार्यक्रम नभई सबै प्रदर्शकका लागि समान अवसर प्रदान गर्ने साझा मञ्च हो।

एक्स्पोमा पेट्रोलियम तथा विद्युतीय सवारी, कमर्सियल गाडी, पिकअप, भ्यानलगायत विभिन्न प्रकारका सवारी उत्पादक तथा वितरकले आफ्ना उत्पादन प्रदर्शन गर्नेछन्।

“हामी कसैलाई प्राथमिकता दिने होइनौँ। सबै प्रदर्शक उत्तिकै महत्वपूर्ण छन्। उपभोक्ताले नयाँ प्रविधि र नयाँ मोडल एउटै छानामुनि अवलोकन गर्न पाउनु नै एक्स्पोको मुख्य उद्देश्य हो,” उनले भने।

गाडी प्रदर्शनीसँगै ज्ञान आदानप्रदान

उनका अनुसार मोबिलिटी एक्स्पो केवल गाडी किनबेच गर्ने थलो मात्र नभई ज्ञान र प्रविधि आदानप्रदान गर्ने महत्वपूर्ण प्लेटफर्म पनि बन्नेछ।

एक्स्पो अवधिभर ब्याट्री व्यवस्थापन, बैंकिङ तथा अटो फाइनान्स, दुर्घटना व्यवस्थापन, प्राथमिक उपचार, मेकानिक तालिमलगायत विविध विषयमा छलफल र प्रशिक्षण कार्यक्रम सञ्चालन हुनेछन्।

ट्राफिक प्रहरी, विद्यार्थी, अटोमोबाइल क्षेत्रका प्राविधिक, नीति निर्माता तथा सर्वसाधारण सबैलाई लक्षित गरी कार्यक्रम तयार गरिएको उनले बताए। दुर्घटनापछि जीवन बचाउने प्राथमिक उपचारसम्बन्धी प्रशिक्षण पनि समावेश गरिनेछ।

चार्जिङ पूर्वाधार विस्तार हुँदै

गोल्छाले विद्युतीय सवारीको विस्तारसँगै चार्जिङ पूर्वाधार पनि तीव्र रूपमा विकास भइरहेको बताए। उनका अनुसार केही वर्षअघिसम्म सीमित रेन्जका कारण चार्जिङ स्टेसनको आवश्यकता बढी महसुस भए पनि अहिलेका नयाँ मोडलमा ब्याट्री क्षमता उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ।

“अहिलेका धेरै ईभीले काठमाडौं–पोखरा–काठमाडौं यात्रा एकै चार्जमा गर्न सक्छन्। त्यसैले चार्जिङ पूर्वाधार पहिलेजस्तो ठूलो चुनौती बनेको छैन,” उनले भने।

उनले मनाङ यात्राको अनुभव सुनाउँदै स्थानीय होटल तथा व्यवसायीहरूले पनि चार्जिङ सुविधा विस्तार गरिरहेको बताए।

“जहाँ–जहाँ विद्युतीय सवारी पुग्छन्, त्यहाँ चार्जिङको आवश्यकता पनि बढ्छ। होटल र रेस्टुरेन्टले चार्जर राख्दा उनीहरूको व्यवसायसमेत विस्तार हुन्छ,” उनले भने।

यद्यपि, दसैँ–तिहारजस्ता चाडपर्वमा एकैपटक धेरै सवारी सञ्चालन हुँदा केही समय चार्जिङमा दबाब पर्न सक्ने उनले स्वीकार गरे।

अटो फाइनान्सिङ बढाउनुपर्ने धारणा

गोल्छाले हाल सवारी खरिदका लागि बैंकबाट उपलब्ध हुने वित्तीय सुविधा ६० प्रतिशतमा सीमित रहेको उल्लेख गर्दै यसलाई बढाउनुपर्ने धारणा राखे।

उनका अनुसार बजारमा पर्याप्त तरलता रहेको अवस्थामा अटो फाइनान्सिङ विस्तार हुँदा बैंक, सरकार र उपभोक्ता सबैलाई लाभ पुग्नेछ।

“गाडी कर्जा भनेको लामो समयसम्म पैसा अड्किने लगानी होइन। किस्तामार्फत रकम नियमित रूपमा बैंकमा फिर्ता आउँछ,” उनले भने। “अटो फाइनान्सिङ बढ्दा गाडी बिक्री बढ्छ र सरकारको राजस्व पनि वृद्धि हुन्छ।”

उनका अनुसार विद्युतीय सवारीमा ४२–४३ प्रतिशतदेखि उच्च क्षमताका मोडलमा २२० प्रतिशतसम्म कर लाग्ने व्यवस्था छ भने पेट्रोलियम सवारीमा अझ बढी कर लाग्ने गरेको छ।