काठमाडौं । निषेधाज्ञासँगै रोकिएको सवारीचालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) वितरणकाे लिखित परीक्षा र ट्रायल अनिश्चित छ । निषेधाज्ञा पूर्णरूपमा नखुलेका कारण परीक्षा अनिश्चित बनेको यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक नमराज घिमिरेले जानकारी दिए । ‘हामी त तयार छौँ तर जिल्ला प्रशासन कार्यालयले अनुमति दिएपछि मात्र परीक्षा लिने तयारी छ’, उनले भने ।

अब लिइने परीक्षा पहिलेको भन्दा केही भिन्न हुने उनले बताए । विभागले सवारीचालक अनुमतिपत्र परीक्षा सञ्चालन कार्यविधि निर्देशिका परिमार्जन गर्दै ए, बी र के क्याटेगोरीका सवारीसाधनको प्रयोगात्मक परीक्षामा प्रत्येक कण्डिसनमा अंक प्रदान गरिने र सोही अंकका आधारमा परीक्षार्थी पास वा फेल निर्धारण गरिने प्रावधान ल्याएको हो ।

यो नियम जेठदेखि लागू गर्ने भनिए पनि निषेधाज्ञाका कारण कार्यान्वयनमा आउन सकेको थिएन । निर्देशिकाअनुसार पहिलेकै प्रयोगात्मक परीक्षालाई सातवटा चरणमा छुट्याइएको छ । ए र के वर्गको हकमा पहिलो चरणको घुमाउरो ८ को अंकभार २० कायम गरिएको छ । एक पटक अंकित रेखा छोएमा ५ र एक पटक खुट्टाले भुइँमा टेकेमा ५ अंक काटिनेछ ।

त्यस्तै, एक पटकभन्दा धेरै अंकित रेखा छोएमा, सवारीको टायर अंकित रेखाभन्दा बाहिर गएमा, एक पटकभन्दा धेरै खुट्टाले भुइँमा टेकेमा, ठीक दिशा वा ठीक तरिकाबाट ८ नघुमाएमा र सवारीको स्टार्ट बन्द भएको अवस्थामा भने परीक्षार्थीलाई अनुत्तीर्ण घोषणा गरिनेछ । दोस्रो चरणको साँघुरो फलेकको अंकभार १० कायम गरिएको छ ।

यो चरणमा खुट्टाले भुइँमा टेकेमा र फलेकको लम्बाइ पार गर्नुअगावै सवारी फलेकबाहिर निस्केमा परीक्षार्थीलाई अनुत्तीर्ण घोषणा गरिनेछ । त्यस्तै, तेस्रो चरणको यू-टर्नको अंकभार १० कायम गरिएको छ ।

यसमा इन्डिकेटर लाइट नबालेमा १० अंक घटाइनेछ भने अंकित रेखा छोएमा अनुत्तीर्ण घोषणा गरिनेछ । चौथो चरणको ट्राफिक संकेतको अंक भार १५ छ । संकेत पालना नगरे १५ नम्बर घटाइनेछ भने फेल भने हुने छैन ।

त्यसैगरी, पाचौँ चरणमा रहेको बम्पसको अंकभार १५ छ । यसमा एक पटकसम्म खुट्टाले भुइँमा टेकेमा ५ र एक पटकसम्म स्टार्ट बन्द भएमा ५ अंक काटिनेछ । त्यस्तै, एक पटकभन्दा धेरै खुट्टाले भुइँमा टेकेमा र एक पटकभन्दा धेरै स्टार्ट बन्द भएमा अनुत्तीर्ण घोषणा गरिनेछ । छैटौँ चरणमा रहेको र्‍याम्प (उकालो/ओरालो)को अंकभार २० छ ।

यसमा तोकिएको रेखा नाघी सवारी रोकेमा वा नरोकी अघि बढेमा, रोकिएको अवस्थामा सवारी अगाडि र पछाडिको टायर ६ इन्चभन्दा धेरै सरेमा, उकालो पार गरी ओरालो झर्ने क्रममा रेखा नाघी सवारी रोकेमा वा सवारी नरोकी अघि बढेमा र एक पटकभन्दा धेरै स्टार्ट बन्द भएमा परीक्षार्थी फेल हुनेछ ।

त्यस्तै, अन्तिम चरणमा परीक्षार्थीको व्यावहारिक पक्षको समग्र मूल्याङ्कनका लागि अंकभार १० कायम गरिएको छ । यसमा सवारी चलाउनुपूर्व ब्रेक, टायर र ऐनाहरूमा सामान्य निरीक्षण नगरे ३, हेल्मेटको लक नलगाई सवारी चलाए ४ र अस्वाभाविक गतिमा वा असंयमित रूपमा सवारी चलाए ३ नम्बर काटिनेछ । विभागले बी क्याटेगाेरीका लागि पनि सातवटा चरण बनाएको छ ।

पहिलो चरणको घुमाउरो ८ को अंकभार २० छ । यसमा दुई पटकसम्म अंकित रेखा छोएमा ५/५ अंक काटिनेछ । त्यस्तै, एक पटकभन्दा धेरै अंकित रेखा छोएमा, सवारीको टायर अंकित रेखाभन्दा बाहिर गएमा, ठीक दिशा वा ठीक तरिकाबाट ८ नघुमाएमा, अगाडि बढ्ने क्रममा सवारीलाई पछाडि सारेमा भने परीक्षार्थीलाई अनुत्तीर्ण गरिनेछ । त्यसैगरी, दोस्रो चरणको उबडखाबडको अंकभार १० कायम गरिएको छ । यसमा एक पटकसम्म स्टार्ट बन्द भएमा ५ अंक काटिनेछ भने एक पटकभन्दा धेरै स्टार्ट बन्द भएका परीक्षार्थीलाई फेल गरिनेछ । तेस्रो चरणमा यू-टर्नको अंकभार १० छ । यसमा ट्रेनिङ इन्डिकेटर लाइट नबालेमा १० अंक घटाइनेछ भने अंकित रेखा छोएमा अनुत्तीर्ण गरिनेछ । त्यस्तै, चौथो चरणको ट्राफिक संकेतको अंकभार १५ कायम गरिएको छ । संकेत पालना नगरे १५ नम्बर घटाइए पनि फेल भने नगरिने बताइएको छ । पाचौँ चरणमा रहेको र्‍याम्प (उकालो/ओरालो) को अंकभार १५ छ । यसमा तोकिएको रेखा नाघी सवारी रोकेमा वा नरोकी अघि बढेमा, रोकिएको अवस्थामा सवारी अगाडि र पछाडिको टायर ६ इन्चभन्दा धेरै सरेमा, उकालो पार गरी ओरालो झर्ने क्रममा रेखा नाघी सवारी रोकेमा वा सवारी नरोकी अघि बढेमा र एक पटकभन्दा धेरै स्टार्ट बन्द भएमा परीक्षार्थी फेल हुनेछ । छैटौँ चरणमा रहेको ग्यारेज पार्किङको अंकभार २० छ । यसमा सवारीलाई पछाडि गुडाउने क्रममा एक पटकसम्म अगाडि सरेमा १० नम्बर काटिनेछ भने पछाडि गुडाउने क्रममा एक पटकभन्दा धेरै अगाडि सरेमा र अंकित रेखा छोएमा परीक्षार्थी फेल हुनेछ । त्यसैगरी, सातौँ र अन्तिम चरणमा परीक्षार्थीको व्यावहारिक पक्षको समग्र मूल्याङ्कनका लागि अंकभार १० कायम गरिएको छ । यसमा सवारी चलाउनुपूर्व ब्रेक, टायर र ऐनाहरूका सामान्य निरीक्षण नगरे, सिटबेल्ट नलगाई चलाएमा ४ र अस्वाभाविक गतिमा वा असंयमित रूपमा सवारी चलाएमा ३ नम्बर काटिनेछ । एपमार्फत अंक दिइने विभागले सवारीचालक अनुमतिपत्र (ड्राइभिङ लाइसेन्स)का लागि लिइने प्रयोगात्मक परीक्षा (ट्रायल)बाट म्यानुअल सिस्टम हटाउने भएको छ । अहिलेसम्म ट्रायल दिनेले गल्ती गर्दा ट्राफिकले सिट्टी फुकेर निर्णय गर्दै आएको छ । अब भने सातवटै चरणमा बसेका परीक्षकले मोबाइल एपको सहयोगमा अंक दिनेछन् ।

यसका लागि मोबाइल एप तयार गरी परीक्षणसमेत गरिसकिएको घिमिरेले जानकारी दिए । मानवीय त्रुटि हटाउन, परीक्षकले आफैँ पास वा फेल गराउन नसकोस् र नतिजा पारदर्शी र निष्पक्ष होस् भनेर यो प्रणाली लागू गरिएको उनले बताए । यो प्रणाली ए, बी र के क्याटेगाेरीमा लागू हुनेछ ।