काठमाडौं ।आजका मितिसम्म सञ्चालनमा रहेका २७ वटा वाणिज्य बैंकहरू मध्ये २३ वटा बैंकले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिक वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेका छन् । हिजो २८ गते सम्म सार्बजनिक विवरण अनुसार २३ बैकको मुल्यांकन सार्बजनिक भएको हो। कोरोना महामारीका बीच बैंकहरूले कस्तो वित्तीय विवरण ल्याउलान ? महामारीले यी संस्थाहरूलाई कस्तो प्रभाव पार्यो होला भनेर सर्वत्र चासो थियो ।

वित्तीय विवरण हेर्दा कोरोना महामारीको असर बैंकहरूलाई केही परेकै देखिन्छ । २३ वटा बैंकहरू मध्ये ९ वटाले अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको भन्दा नाफामा केही बढोत्तरी गरेका छन् भने १४ वटा बैंकहरूको नाफामा गिरावट आएको छ ।

सबैभन्दा धरै नाफा नेपाल एसबीआई बैंकको घटेको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा ४३ करोड ७२ लाख खुद नाफा गरेको बैंकले यो वर्ष २० करोड ५ लाख मात्र नाफा कमाउन सकेको छ । यो भनेको ५४ प्रतिशतको गिरावट हो ।

यसैगरी भारतको पञ्जाव नेशनल बैंकको लगानी रहेको बैंक एभरेष्टको नाफामा पनि भारी गिरावट आएको छ । एभरेष्टको नाफा ५२ प्रतिशतले घटेको छ । अघिल्लो वर्ष ६९ करोड ८ लाख नाफा कमाएको एभरेष्टले यो वर्ष ३३ करोड ४७ लाख रुपैयाँ मात्र नाफा कमाउन सक्यो ।

यसैगरी हिमालयन र सेञ्चुरीको नाफामा पनि क्रमश ४४ र ४१ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । अर्को विदेशी बैंक तथा कुनै बेला सेयर बजारको ‘ब्लु चिप’ कम्पनी भनेर चिनिने स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको नाफामा पनि ३८ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । अघिल्लो वर्ष ६४ करोड ४१ लाख खुद नाफा गरेको चार्टडको नाफा यो वर्ष ४० करोड १३ लाख रुपैयाँमा खुम्चियो ।

कुनै बेला नबिल बैंकसँग तीव्र प्रतिस्पर्धामा रहेको नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक पनि कोरोनाको महामारीका बीच खरो उत्रन सकेन । इन्भेष्टमेन्टको नाफामा पनि यो वर्षको पहिलो त्रैमाससम्म २६ प्रतिशतको गिरावट आएको छ ।

सरकारी लगानी समेत रहेको राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र कृषि विकास बैंकको नाफामा पनि क्रमशः २६ र २३ प्रतिशतको गिरावट आएको छ ।

यसैगरी लक्ष्मी बैंकको नाफामा २३, सनराइजको १६, नेपाल बैंकको ५, माछापुच्छ्रे बैंकको २ र एनसीसी बैंकको नाफामा २ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । सिद्धार्थ बैंकको नाफामा पनि झण्डै ३ प्रतिशतको गिरावट आएको छ ।

कोरोनाका बीच ९ बैंकको नाफा बढ्यो

उता अहिलेसम्म वित्तीय विवरण प्रकाशित गरेका बैंकहरू मध्ये ९ वटा बैंकहरूले भने यस्तो प्रतिकूल अवस्थामा पनि नाफा बढाएका छन् ।
यो अवधिमा सबैभन्दा बढी नाफा एनएमबी बैंकले बढाएको छ । एनएमबीको नाफामा यो अवधिमा १७० प्रतिशतको बढोत्तरी भएको छ । अघिल्लो वर्ष २७ करोड १८ लाख खुद नाफा गरेको बैंकले यो वर्ष ७३ करोड २९ लाख रुपैयाँ नाफा गरेको हो । बैंकले यो समयमा ओम डेभलपमेन्ट बैंकलाई प्राप्ती गरेको थियो ।

यसैगरी पोखराको गन्डकी विकास बैंकलाई प्राप्ती गरेको मेघा बैंकको नाफामा पनि ६२ प्रतिशतको बढोत्तरी भएको छ । अघिल्लो वर्ष ३७ करोड ६० लाख कमाएको बैंकले यो वर्ष ६० करोड ७९ लाख रुपैयाँ नाफा गरेको छ ।

कैलाश विकास बैंकलाई गाभेको प्राइम कर्मशियल बैंक पनि नाफा बढाउने बैंकहरूको सूचीमा तेस्रो स्थानमा रहन सफल भएको छ । प्राइमले गत वर्ष ६५ करोड ९७ लाख रुपैयाँ खुद नाफा गरेको थियो भने यो वर्ष नाफा १ अर्ब भन्दा बढी गरेको छ ।

यसैगरी देव विकास बैंकलाई गाभेको कुमारीले ५० प्रतिशतले नाफा बढाएको छ भने सिटिजन्सले ४८, नेपाल बंगलादेश बैंकले ४२ र ग्लोबल आइएमइ बैंकले ३३ प्रतिशतले नाफा बढाएका छन् । सिटजन्सले सहयोगी विकास बेंकलाई गाभेको थियो भने ग्लोबलले जनता बैंकलाई गाभेको थियो ।

धेरै समस्याग्रस्त संस्थाहरूलाई गाभेर अघि बढेको प्रभु बैंकमा मर्जरको सिनर्जी देखिन थालेको छ । बैंकले ३३ प्रतिशतले नाफा बढाएको छ ।

पछल्लो समय आक्रामक ढंगले व्यवसाय विस्तार गरिरहेको एनआइसी एसियाले बैंक पनि थोरै भएपनि नाफा बढाउन सफल भएको छ । अघिल्लो वर्ष १ अर्ब नाफा कमाएको एनआइसीले यो वर्ष १ अर्ब २ करोड नाफा कमाएको छ ।

यसरी हेर्दा महामारीको प्रभाव बैंकिङ क्षेत्रमा राम्रै परेको देख्न सकिन्छ । अधिकांश नाफा बढाएका बैंकहरू अर्को संस्था गाभेर मात्र नाफा बढाउन सफल भएको देखिएको छ । संस्था नगाभी व्यवसाय गरेकै भरमा एकाध बैंक मात्र नाफा बढाउन सफल भएको देखिएको छ ।

समग्रमा पनि यो चालू आर्थिक वर्षको यो त्रैमासमा अघिल्लो त्रैमासको भन्दा बैंकहरूको नाफा घटेको देखिएको छ । आजसम्म वित्तीय विवरण प्रकाशित गरेका यी २३ बैंकहरूले अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमाससम्म १३ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ कमाएका थिए भने यी २३ बैंकहरूले यो वर्षको सोही अविधिसम्ममा १२ अर्ब ९६ करोडमात्र कमाउन सकेका छन् ।

आजसम्म बैंक अफ काठमाडौं, सानिमा, नबिल र सिभिल बैंकले वित्तीय विवरण प्रकाशित गरेका छैनन् ।