काठमाडौँ । नेपाल बीमा प्राधिकरणले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ का लागि विभिन्न जीवन, निर्जीवन तथा लघु बीमा कम्पनीहरूका वित्तीय विवरण स्वीकृत गरेको छ। प्राधिकरणले हालसम्म कूल १९ वटा बीमा कम्पनीहरूको लेखापरीक्षण सम्पन्न भएको वासलात, नाफा–नोक्सान तथा अन्य वित्तीय विवरण औपचारिक रूपमा स्वीकृत गरेको हो। स्वीकृत हुने कम्पनीहरूमा १० वटा जीवन बीमा, ६ वटा निर्जीवन बीमा र ३ वटा लघु बीमा कम्पनी रहेका छन्।

बीमा ऐन, २०७९ अनुसार प्रत्येक बीमा कम्पनीले आफ्नो आर्थिक वर्ष समाप्त भएको मितिले छ महिनाभित्र लेखापरीक्षण भएको वित्तीय विवरण नेपाल बीमा प्राधिकरणमा पेश गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था रहेको छ। सोही ऐनको प्रावधानअनुसार बीमकहरूले तोकिएको ढाँचामा वित्तीय विवरण पेश गरेका थिए, जसलाई प्राधिकरणले आवश्यक अध्ययन, परीक्षण तथा मूल्याङ्कन पश्चात स्वीकृति प्रदान गरेको जनाएको छ।

प्राधिकरणका अनुसार वित्तीय विवरण स्वीकृत हुनु भनेको ती बीमा कम्पनीहरूले कानुनले तोकेका न्यूनतम मापदण्डहरू पूरा गरेको संकेत हो। यसले बीमा क्षेत्रको पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र वित्तीय अनुशासन कायम राख्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

जीवन बीमा कम्पनीतर्फ १० कम्पनीको विवरण स्वीकृत

प्राधिकरणबाट आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वित्तीय विवरण स्वीकृत हुने जीवन बीमा कम्पनीहरूमा सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सानिमा रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्स लिमिटेड, नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, प्रभु महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सूर्यज्योति लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड र एलआईसी (नेपाल) लिमिटेड रहेका छन्।

यी कम्पनीहरू जीवन बीमा क्षेत्रमा लामो समयदेखि सेवा दिँदै आएका स्थापित कम्पनीदेखि हालै मर्जर तथा पुनर्संरचनाबाट बनेका कम्पनीहरूसम्म रहेका छन्। वित्तीय विवरण स्वीकृत भएसँगै ती कम्पनीहरूले लाभांश वितरण, वार्षिक साधारणसभा आयोजना तथा आगामी व्यावसायिक योजना कार्यान्वयनका लागि थप सहजता पाउने छन्।

विशेषगरी जीवन बीमा क्षेत्रमा बीमालेख संख्या वृद्धि, प्रिमियम संकलन, लगानी विस्तार तथा दाबी भुक्तानीको अवस्था जस्ता सूचकहरूलाई प्राधिकरणले गम्भीर रूपमा मूल्याङ्कन गर्ने गर्दछ। यस वर्ष स्वीकृत भएका कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था समग्रमा सन्तोषजनक देखिएको प्राधिकरणको बुझाइ छ।

निर्जीवन बीमा कम्पनीतर्फ ६ कम्पनीको वित्तीय विवरण स्वीकृत

त्यसैगरी, निर्जीवन बीमा क्षेत्रतर्फ ६ वटा बीमा कम्पनीहरूको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वित्तीय विवरण स्वीकृत भएको छ। स्वीकृत हुने कम्पनीहरूमा आईजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स लिमिटेड, सिद्धार्थ प्रिमियर इन्स्योरेन्स लिमिटेड, शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, नेपाल इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड र एनएलजी इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड रहेका छन्।

निर्जीवन बीमा कम्पनीहरू मोटर, आगलागी, स्वास्थ्य, इन्जिनियरिङ, कृषि तथा विविध जोखिम बीमामा केन्द्रित रहँदै आएका छन्। पछिल्लो समय प्राकृतिक प्रकोप, सवारी दुर्घटना तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी दाबी बढ्दै गएकाले निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय जोखिम व्यवस्थापन महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ।

प्राधिकरणले निर्जीवन बीमातर्फ दाबी भुक्तानी क्षमता, पुनर्बीमा व्यवस्था, प्राविधिक रिजर्भ तथा पूँजी पर्याप्तता जस्ता विषयलाई प्राथमिकताका साथ मूल्याङ्कन गरेको जनाएको छ। वित्तीय विवरण स्वीकृत हुनु भनेको ती कम्पनीहरूले जोखिम व्यवस्थापन तथा नियामकीय मापदण्ड पालना गरेको प्रमाणका रूपमा लिइन्छ।

लघु बीमा कम्पनीतर्फ ३ कम्पनीको विवरण स्वीकृत

यसैगरी, लघु बीमा क्षेत्रतर्फ गार्डियन माइक्रो लाइफ इन्स्योरेन्स लिमिटेड, प्रोटेक्टिभ माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड र लिबर्टी माइक्रो लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वित्तीय विवरण पनि नेपाल बीमा प्राधिकरणबाट स्वीकृत भएको छ।

लघु बीमा कम्पनीहरू ग्रामीण तथा न्यून आय भएका वर्गलाई लक्षित गरी सरल, सस्तो र पहुँचयोग्य बीमा सेवा प्रदान गर्ने उद्देश्यले स्थापना गरिएका हुन्। कृषक, मजदुर, साना व्यवसायी तथा विपन्न समुदायलाई बीमाको दायरामा ल्याउन लघु बीमाको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।

प्राधिकरणका अनुसार लघु बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय विवरण स्वीकृत हुनु बीमा पहुँच विस्तार र वित्तीय समावेशीताको दृष्टिले सकारात्मक संकेत हो। यसले भविष्यमा थप नवीन बीमा उत्पादन विकास र ग्रामीण क्षेत्रमा बीमा सेवाको विस्तारमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बीमा ऐन, २०७९ अनुसारको कानुनी प्रक्रिया

बीमा ऐन, २०७९ ले बीमा क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र विश्वसनीय बनाउने उद्देश्य राखेको छ। ऐनअनुसार प्रत्येक बीमा कम्पनीले आफ्नो आर्थिक वर्षको लेखापरीक्षण भएको वासलात, नाफा–नोक्सान विवरण, नगद प्रवाह विवरण तथा अन्य वित्तीय विवरण तोकिएको ढाँचामा तयार गरी प्राधिकरणमा पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।

प्राधिकरणले प्राप्त विवरणहरूको सूक्ष्म अध्ययन गरी आवश्यक परे थप स्पष्टीकरण माग्ने, सुधार गर्न निर्देशन दिने तथा अन्ततः स्वीकृति प्रदान गर्ने गर्दछ। यस प्रक्रियाले बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय अनुशासन कायम राख्न तथा बीमितको हित संरक्षण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।

नेपालमा सञ्चालनमा रहेका बीमा कम्पनीहरूको अवस्था

हाल नेपाल बीमा प्राधिकरणबाट इजाजतपत्र प्राप्त गरी सञ्चालनमा रहेका बीमा कम्पनीहरूको संख्या ३७ पुगेको छ। तीमध्ये १४ वटा जीवन बीमा कम्पनी, १४ वटा निर्जीवन बीमा कम्पनी, ७ वटा लघु बीमा कम्पनी र २ वटा पुनर्बीमा कम्पनी रहेका छन्।

बीमा क्षेत्रको आकार पछिल्लो दशकमा उल्लेखनीय रूपमा विस्तार भएको छ। बीमा पहुँच, प्रिमियम संकलन, लगानी तथा रोजगारी सिर्जनामा बीमा क्षेत्रको योगदान बढ्दै गएको छ। यद्यपि, प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गएकाले वित्तीय सुदृढता, सुशासन र उपभोक्ता हित संरक्षण अझै महत्वपूर्ण चुनौतीका रूपमा रहेका छन्।

वित्तीय विवरण स्वीकृतिको महत्व

वित्तीय विवरण स्वीकृत हुनु केवल औपचारिक प्रक्रिया मात्र नभई बीमा कम्पनीको वित्तीय स्वास्थ्य, पारदर्शिता र नियामकीय पालना सुनिश्चित गर्ने महत्वपूर्ण आधार हो। यसले लगानीकर्ता, बीमित, कर्मचारी तथा नियामक निकाय सबैलाई कम्पनीको वास्तविक अवस्थाबारे जानकारी प्रदान गर्दछ।

प्राधिकरणले आगामी दिनमा बाँकी बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय विवरण पनि क्रमशः स्वीकृत गर्दै जाने जनाएको छ। साथै, बीमा क्षेत्रलाई थप सुदृढ, उत्तरदायी र विश्वसनीय बनाउन कडाइका साथ नियमन तथा अनुगमन जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

समग्रमा, १९ वटा बीमा कम्पनीको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को वित्तीय विवरण स्वीकृत हुनु नेपाली बीमा क्षेत्रको स्थायित्व र विश्वास अभिवृद्धि गर्ने महत्वपूर्ण कदमका रूपमा लिइएको छ। यसले बीमा बजारमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्नुका साथै बीमितहरूको हित संरक्षणमा समेत टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ।