सुजिता शाक्य, नेकपा एमालेका युवा नेतृ हुनुहुन्छ जसले महिला आन्दोलनदेखि राष्ट्रिय राजनीतिका साथै विकास निर्माण, स्वास्थ्य र शिक्षाका बारेमा गहिरो जानकारी राख्नुहुन्छ । हाल केन्द्रीय कमिटि सदस्यको रुपमा काम गरिरहनुभएकी नेतृ शाक्यसँग संविधान कार्यान्वयन, स्थानिय तहको निर्वाचन र भोलिको कार्ययोजनाका बारेमा गरिएको कुराकानीको सारसंक्षेपः

स्थानीय निर्वाचनलाई कसरी लिईरहनु भएको छ ?
यो निर्वाचन संविधान कार्यान्वयनको आधार स्तम्भ हो , जुन पुरा भएको छ । यो निर्वाचन सम्पन्न नभएको भए मुलुकमा जटिलता पैदा हुन्थ्यो । निर्बाचनले जलिता टरेको छ भने दोश्रो तरणको निर्वाचन हुने निश्चित भएको छ ।
तर दोश्रो चरणको निर्वाचन त संविधान संशोधन नगरी, वजेट नल्याई गर्नुपर्छ भनेको छ नि तपाईको पार्टीले ?
तत्काल संविधान संशोधन आवश्यक छैन । संविधानले व्यवस्था गरे अनुसार जेठ १५ भित्रै बजेट ल्याउनु पर्ने वाध्यता, मुस्लिम समुदायको चाड रमजान सुरु हुने र जेष्ठ ३१ मा किसानहरु खेतीमा लाग्नुपर्ने कारणले यो समय उपयुक्त छैन । त्यसैले जेठ १०/१२ गते भित्रमै निर्वाचन सम्पन्न गर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो पार्टीको स्पष्ट धारणा रहेको छ । अर्को कुरा ,पहिलो चरणको निर्वाचन जुन संविधान, ऐन, कानुन अन्र्तगत भयो, त्यही संविधान, ऐन र कानुन अनुसार दोश्रो चरणको निर्वाचन गर्नुपर्ने हुँदा संविधान संशोधन हुन नसक्ने र वजेट ल्याएपछि निर्वाचन प्रभावित गर्न निर्वाचन आचार संहिताले नदिने हुँदा यो सवै कुरालाई व्यवस्थापन गर्न बजेट अघि नै निर्वाचन सम्पन्न गर्नु पर्छ । यसमा हाम्रो पार्टीले तलमाथि गर्न दिँदैन, गर्न पनि मिल्दैन । अर्को केही दिनमा नै सरकारको नेतृत्व परिवर्तन हुने कुरा वाहिर आएको सन्र्दभमा निर्वाचन यही सरकारले गरेर नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नु राम्रो हुन्छ । यी सबै कारणले गर्दा वजेट अगाडि नै निर्बाचन गर्नु उत्तम हुन्छ । यस सम्बन्धमा शिर्ष नेताहरुविचमा कुरा भैरहेको होला भन्ने मलाई लाग्छ ।
यो निर्वाचन परिणामले सत्तापक्ष अत्तालिएर निर्वाचन नगराउने षड्यन्त्रमा छन भन्ने चर्चा पनि हुन थालेको छ नी ?
मैले पनि यस्तो चर्चा सुनेको छु, त्यो षड्यन्त्र हुनसक्छ । तर यो विषयमा एमाले सचेत छ । उनीहरु मधेशी मोर्चाको वहानामा निर्वाचन छल्न लाग्न सक्छन् । यही कारणले संविधान संशोधन नभै निर्वाचन हुन नसक्ने, बजेट ल्याएर निर्वाचन प्रभावित वनाउन खोज्ने, मुस्लिम जनतालाई आफ्नो चाडपर्व मान्न नदिने जस्ता षड्यन्त्रमा लागि रहेका छन् । यसका वारेमा हामीले निर्बाचन आयोग र जनतालाई सचेत गराई सकेका छौ । यसमा आयोय जिम्मेवार बन्छ भन्ने मलाई लाग्छ ।
सरकार हेरफरको कुरा भैरहेको छ, तपाईहरु यो समीकरणमा हुनुहुन्न ?
मधेशबादि र सत्तारुढ दलको के के सम्झौता भएको छ ,त्यो हाम्रो सरोकारको विषय होइन । हामी सत्ता समीकरणमा छैनौ । हाम्रो भनाई दोश्रो चरणको निर्वाचन निर्वाध रुपमा बजेट अगाडि नै सम्पन्न हुनुपर्छ भन्ने हो । त्यसमा एमाले तलमाथि गर्दैन, गर्न दिँदैन ।
विना संविधान संशोधन, वजेट अगाडि नै निर्वाचन हुनुपर्छ भन्ने तपाईहरुको माग र संविधान संशोधन नभै निर्वाचन गर्नै नदिने मधेशी दलको भनाइले त दोश्रो चरणको निर्वाचन अन्योलमा देखियो नि ?
यो सरकारको हातमा छ । सरकार दोश्रो चरणको निर्वाचन गर्न चाहान्छ कि चाहादैन ? त्यसमा भर पर्छ । यदि सरकार इमान्दारिताका साथ निर्वाचन गर्न चाहान्छ भने यस विषयमा प्रतिपक्षी दलसँग वसेर छलफल गर्नुपर्छ । त्यसमा मिल्न सक्ने गरी विचको बाटो निकालेर सहमतिमा जानुपर्छ र निर्वाचन गर्नुपर्छ । अर्थात् निर्वाचन प्रभावित नगर्ने गरि काम चलाउ बजेट ल्याएर निर्वाचन पश्चात् संविधान संशोधन गर्ने गरि अगाडि बढ्नु पर्छ । सरकारले जबर्रजस्ति त्यसो होइन यसै गर्छु भन्यो र निर्वाचन आयोगले पनि सरकारकै पक्षमा संविधान विपरित आफ्नै आचारसंहिता विपरित जान खोज्यो भने त्यो हाम्रो पार्टीलाई मान्य हुँदैन । आयोगले पनि आफ्नो निष्पक्ष भुमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । कहिले वजेट ल्याएर निर्वाचन गर्न मिल्छ भन्ने कहिले मिल्दैन भन्ने कुरा गर्नु हुँदैन । अहिले नै सम्पन्न हुनुपर्छ ।
तपाईको पार्टीलाई राजपाले त मधेश विरोधी भनेको छ नि, जनतालाई भोट हाल्न कसरी सम्झाउनु हुन्छ ?
त्यो आरोप मधेस र मधेसी जनता विरोधीले लगाएका हुन् । त्यसमा कुनै सत्यता छैन । यो कुरा जनताले पहिल्यै बुझिसकेका थिए । रहेका केही भ्रम हाम्रो पार्टीले मेची महाकाली राष्ट्रिय अभियान मार्फत हटाईसकेको छ । यसबाट जनता स्पष्ट भईसकेका छन् । यो मधेशका सामन्तहरुले फैलाएको भ्रम हो ,जुन पानीको फोका फुटेझै फुटिसकेको छ । मधेशको विकास निर्माण देखि मधेशलाई अधिकार सम्पन्न वनाउन एमालेले गरेजति काम कसैले गरेको छैन । यो कुरा हाम्रो पार्टीको नेतृत्वमा वनेको सरकारले स्पष्ट गरिसकेको छ । मधेश प्रेमी पार्टीको रुपमा आफुलाई उभ्याई सकेको छ । त्यही भएर अहिले मधेशी जनता निर्वाचनमा एमालेलाई भोट हाल्न आतुर छन् । एमाले व्यक्तिको लागि लडिरहेको छैन, देश र जनताको लागि लडिरहेको छ । त्यसैले यो आरोप जनता विरोधी, मुलुक विरोधीहरुले लगाएको हो ।
सरकारको कामलाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?
सरकारले जिम्मेवारीपूर्वक काम गरेको छैन । राज्य शक्ति र ढुकुटीको दुरुपयोग गरेको छ । पैसा वाँडेर जनताका सच्चा नेतालाई हराएको छ । अनावश्यक मुद्दा झिकेर र संविधान विपरित कार्य गरेर हिँडेको छ । प्रतिपक्षलाई पुरै वाईपास गरेर एकलौटी निर्णय गर्दै हिँडेको छ । निर्वाचन आयोग र अदालथलाई आफ्नो स्वार्थ अनुकुल चलाउन खोजेको छ । निहत्था जनतालाई मारेको छ । विकास निर्माणको काम केही भएको छैन । जनतामा भ्रम छरेको छ । यो उसको गैह्रराजनीतिक कार्य हो । सरकार पूरै असफल भएको छ ।
तपाई महिला नेतृ यो निर्वाचनमा महिला सहभागितालाई कसरी हेर्नुहुन्छ ?
यो निर्वाचनले महिलाका अवशरमा वृद्धि गरेको छ । संविधानमा व्यवस्था भए अनुसार सवै पार्टीले महिलाको सहभागिता बृद्धि गरेका छन् । समान सहभागिता भएको छ । महिलाको राजनीतिमा ह्वातै प्रवेश वढेको छ । यसलाई मैले सकारात्मक रुपमा लिएको छु ।
निर्वाचनको परिणामलाई कसरी लिनु भएको छ नि ?
यो परिणामलाई सामान्य रुपमा लिएको छु । किनकी हाम्रो पार्टीले गरेको कामलाई हेर्ने हो भने यो भन्दा उच्च परिणाम आउनुपर्ने हो । जनताको अपेक्षा पनि यही थियो तर हामीले सत्तारुढ दलको गैह्र जिम्मेवारी कामहरु ,राष्ट्र र जनविरोधी हर्कतहरु ठीक ढङगले जनतामा पुर्याउने समय पाएनौ । हामीलाई जनता विरोधीहरुले घेरा बन्दी गरे, अपवित्र साँठगाँठ गरेँ । भ्रम छरे, त्यसलाई वुझाउन नसक्दा र केहीकेही ठाउँमा जनताले चाहेका उम्मेद्धवार वनाउन ढिला हुँदा अपेक्षित परिणाम हात लाग्न सकेन । यसलाई आगामी दिनमा सुधार्नु पर्छ । पार्टीले पनि यही ढङ्गले लिएको छ । एमालेलाई जति जनताले मायाँ गरेर भोट दिनु भयो, त्यसका लागि मेरो व्यक्तिगत र पार्टीको तर्फबाट धन्याबाद दिन चाहान्छु ।

साभार सामग्री: छलफल साप्ताहिक को लागि पत्रकार कमल बोहराले गरेको कुराकानी